كند تا بدهكار بتواند بدهى خود را بدهد . مسأله 2278 كسى كه بدهكار است و نمىتواند بدهى خود را بدهد ( 1 ) اگر كاسب است بايد براى پرداخت بدهى خودش كسب كند ، و كسى هم كه كاسب نيست چنانچه بتواند كاسبى كند ، احتياط واجب آن است كه كسب كند و بدهى خود را بدهد . ) * اين مسأله ، در رساله آيت الله بهجت نيست ( 1 ) اراكى ، فاضل : چنانچه بتواند كاسبى كند ( فاضل : و بر او حرج نباشد ) احتياط واجب آن است كه كسب كند و بدهى خود را بدهد . خوئى ، گلپايگانى ، صافى ، تبريزى : چنانچه بتواند كاسبى كند واجب است كه كسب كند و بدهى خود را بدهد . زنجانى : بايد كسب كند و بدهى خود را بدهد ، مگر آن كه اين كار حرجى يا با هتك حيثيت وى همراه باشد . سيستانى : اگر كاسبى براى او آسان باشد ، يا كارش كاسبى باشد ، واجب است كسب كند و بدهى خود را بپردازد ، بلكه در غير اين صورت نيز اگر بتواند كسبى كند كه لايق شأنش باشد ، احتياط واجب آن است كه كسب كند و بدهى را بپردازد . مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسأله 2277 . مسأله 2279 كسى كه دسترسى به طلبكار خود ندارد ، چنانچه اميد نداشته باشد ( 1 ) كه او را پيدا كند ، بايد با اجازهء حاكم شرع طلب او را به فقير بدهد ( 2 ) و شرط نيست در فقير كه سيّد نباشد . ) * ( 1 ) سيستانى : كه در آينده او يا وارثش را پيدا كند ، بايد طلب او را از طرف صاحبش به فقير بدهد . و بنا بر احتياط واجب از حاكم شرع در اين كار اجازه بگيرد ، ولى اگر اميد داشته باشد كه او يا وارثش را پيدا كند بايد منتظر بماند و از او جستجو كند و چنانچه او را پيدا ننمايد وصيّت كند كه اگر او مُرد و طلبكار يا وارثش پيدا شد طلب او را از مالش بپردازند . ( 2 ) گلپايگانى ، صافى : و اگر طلبكار او سيّد نباشد ، احتياط واجب آن است كه طلب او را به سيّد فقير ندهد . اراكى : بايد بنا بر احتياط واجب با اجازه حاكم شرع طلب او را به عنوان صدقه از طرف طلبكار ، به فقير بدهد ، ولى اگر طلبكار او سيّد نباشد بنا بر احتياط واجب طلب او را به فقيرى كه سيّد نيست بدهد . خوئى ، تبريزى : بايد طلب او را ( خوئى : از طرف صاحبش ) به فقير بدهد و بنا بر احتياط از حاكم شرع اجازه بگيرد و اگر طلبكار او سيّد نباشد ، احتياط مستحبّى آن است كه طلب او را به سيّد فقير ندهد . زنجانى : بايد طلب او را به فقير بدهد و براى اين كار از حاكم شرع اجازه بگيرد و احتياط مستحبّ آن است كه در هنگام صدقه دادن قصد كند كه صدقه از طرف صاحبش باشد و نيز اگر طلبكار او سيّد است بنا بر احتياط مستحبّ طلب او را به سيّد ندهد . مكارم : احتياط واجب آن است كه مقدار طلب او را با اجازهء حاكم شرع به فقير دهد